lavka.pl | konsultacje, porady i terapie

konsultacje, porady i terapie psychologiczne, porady dietetyczne

jesteś tutaj: strona głównajakość życia, indywidualny rozwój osobowościrozwój osobowości w ujęciu kariery zawodowej

jakość życia, indywidualny rozwój osobowości

rozwój osobowości w ujęciu kariery zawodowej

Satysfakcja płynąca z sukcesów zawodowych zdaje się coraz częściej odgrywać kluczową rolę w życiu ludzi.

Badania Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS,2006) dotyczące Celów i Dążeń Życiowych Polaków pokazują, że na pierwszym miejscu upragnionych celów znajduje się znalezienie i utrzymanie dobrej pracy. Prawie 30% respondentów wskazało tę odpowiedź jako najważniejszą. Na drugiej pozycji w tym samym zestawieniu z 26% znalazła się chęć osiągnięcia odpowiednich warunków materialno-bytowych, co jest ściśle związane z posiadaniem pracy, która może zapewnić stabilizację i odpowiedni standard życia.

Psycholodzy od dawna zajmują się wpływem pracy na życie i rozwój ludzi. W przeszłości faza wypełniania roli zawodowej i faza rozwojowa wzajemnie się warunkowały (Strelau J,Doliński,2008). Zachowana była równowaga gwarantująca równomierne osiąganie statusu osobistego i zawodowego. Obecne trendy zdają się zaburzać ten porządek umożliwiając bardzo młodym ludziom osiągnięcie szybkiego rozwoju zawodowego, jednocześnie kosztem ich rozwoju osobowego. Według Brzezińskiej (2003; za Strelau;2008) jest to tak zwane zjawisko niepunktualności i co raz częściej występuje nie tylko u młodych, ale na każdym etapie wypełniania ról życiowych przez ludzi.


Dla wielu ludzi praca sama w sobie jest wartością nadrzędną, przedkładaną nad życie rodzinne oraz pozostałe sfery życia. Nie jest to zaskakujące zważywszy na fakt, że w pracy spędzamy niemal 1/3 swojego dnia, co stanowi większość dziennej aktywności człowieka. Fakt posiadania pracy wpływa na samoocenę, daje poczucie własnej wartości, zwiększa poczucie sprawstwa i mocy. Osiąganie umiejętności i zwiększanie swoich kompetencji jest źródłem zaspokajającym potrzebę znaczenia, uznania społecznego,samorealizacji i satysfakcji z życia w ogóle. Już pod koniec lat 50-tych R.W. Winte (1959; za Strelau,2008) opublikował badania pokazujące, że podstawowym motywem działania człowieka jest potrzeba kompetencji polegająca na tym, że działa skutecznie.

Kariera rozwijająca się zgodnie z obranym planem daje poczucie bezpieczeństwa i spokoju. Umożliwia rozwijanie poczucia własnej skuteczności, co jest podstawowym składnikiem ludzkich działań (Bandura; za Strelalu, 2008). Dzięki stabilizacji na polu zawodowym możliwe jest rozwijanie innych potrzeb, związanych z rozwojem osobistym i duchowym. Gdy praca wywołuje smutek lub złość, gwałtownie spada chęć jej wykonania. Jednak, gdy sprawia radość i ekscytuje, wówczas rośnie zapał i gotowość do poświęcenia nawet dużego wysiłku. Jeśli postrzeganie pracy i samego siebie jest wysokie, wysoka będzie również motywacja pracownika (Amabile,Kramer;2008).


Najbardziej efektywne i zadowolone z pracy są osoby, które odnajdują wewnętrzne źródło motywacji do działania, dla których praca nie jest tylko obowiązkiem narzuconym z zewnątrz (np. przez szefa), ale stanowi satysfakcję samą w sobie. Współczesne teorie motywacji m.in. przytoczony przez Pervine’a (2002) przykład Flinka, Boggiano i Barreta z 1990 roku udowadniają, że wyniki pracy oraz satysfakcja z niej wzrastają, jeśli motywacją wypływa z wewnętrznej potrzeby. Autorzy podsumowują swoje badanie tłumacząc, że większa presja i wymagania zamiast pozytywnej zachęty do działania spowodowały pogorszenie wyników i poziomu satysfakcji, czego długoterminowym skutkiem może być rezygnacja z pracy lub uszczerbek na zdrowiu fizycznym lub psychicznym pracownika.


Niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy jest ona źródłem dochodów niezbędnych do funkcjonowania w określonych ramach społeczeństwa. Augustyn Bańka (1992) pisze, że „ludzie aktywni w pracy są aktywni i zaradni w domu, w środowisku sąsiedzkim, samorządowym itd. (…) Praca wymusza ciągły rytm radzenia sobie”. Osoby pozostające bez pracy, zmagają się z wieloma problemami, które dla pracujących są obce. Bezrobocie pozbawia człowieka prawa do czynnego uczestniczenia w życiu społecznym, znacznie ograniczając dostęp do dobrodziejstw tego świata, stwarzając trudności nie tylko materialne, ale i psychiczne. Niemoc działania przyczynia się do pogłębienia bezradności i utraty kontroli nad własnym życiem, utrudnia podejmowanie decyzji oraz społecznie stygmatyzuje. Badania Emmonsa (1986, za Strelau,2008) pokazały, że dążenie do ważnych celów oraz poczucie osiągnięcia celu towarzyszą emocje pozytywne. Osoby pozbawione możliwości samorealizacji lub chociażby zarobku często borykają się z negatywnymi emocjami i depresją, z którymi trudno jest sobie poradzić w pojedynkę.

Z drugiej zaś strony także osoby osiągające w życiu zawodowym duże sukcesy mogą być zagrożone. Energia włożona w rozwój własnej kariery odbija się na innych sferach życia. Szczególne widoczne to jest w przypadku kobiet, które w większym stopniu niż uprzednio realizują się w życiu zawodowym i jednocześnie zajmują się prowadzeniem domu.


Człowiek jak każda żywa istota potrzebuje miejsca, w którym mógłby znaleźć wyciszenie i bezpieczeństwo z dala od zgiełku codziennych spraw i obowiązków. Zdajemy sobie sprawę jak ważna w dzisiejszych czasach jest możliwość realizowania swoich potrzeb na różnych płaszczyznach życia w tym także zawodowych. Jednocześnie jesteśmy świadomi, że tylko równomierny rozwój daje poczucie pełnej realizacji i dobrostanu psychicznego.

Centrum oferuje wsparcie i pomoc osobom doświadczającym problemów na każdym etapie życia zawodowego, odczuwającym trudności związane z pogodzeniem ról społecznych i zawodowych, przeżywającym stres lub efekty przepracowania. Skorzystanie z profesjonalnej porady to także szansa dla osób pozostających bez pracy na wydostanie się z zaklętego kręgu niemocy oraz szansa znalezienia skutecznego rozwiązania swojej, niejednokrotnie skomplikowanej sytuacji. We wczesnym etapie kariery zawodowej człowiek podejmuje najważniejsze życiowe decyzje, tworzy plan na życie oraz ustala swoje miejsce w społeczeństwie. Podejmuje nowe role: małżeńskie, rodzicielskie, obywatelskie, czy w końcu zawodowe. Możliwość zatrudnienia zgodnego z wykształceniem i zainteresowaniami istotnie wpływa na satysfakcję z pracy, rozwój i późniejszy awans zawodowy.


Bibliografia:
Armstrong M.(2000). Zarządzanie zasobami ludzkimi. Dom Wydawniczy, Oficyna Ekonomiczna.

Bańka A.(1992). Bezrobocie. Podręcznik pomocy psychologicznej. Wydawnictwo PRINT-B. Poznań

Pervine A.L.(2002). Psychologia osobowości. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk

Strelau J, Doliski D.(2008). Psychologia. Podręcznik akademicki. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk

Amabile M.T. Kramer J.S. Życie wewnętrzne pracowników i jego wpływ na efektywność firmy, [w] „Harvard Business Review Polska” 2008/06, str. 98-110

CBOS(2006) źródło: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2006/K_069_06.PDF

serwis