lavka.pl | konsultacje, porady i terapie

konsultacje, porady i terapie psychologiczne, porady dietetyczne

jesteś tutaj: strona głównaterapia poznawczo-behawioralna nałogi: nikotyna, alkohol, "miękkie" narkotyki, używki

terapia poznawczo-behawioralna

nałogi: nikotyna, alkohol, "miękkie" narkotyki, używki

Terapia poznawczo-behawioralna zawsze jest nakierowana na rozwiązanie konkretnego problemu (Popiel, 2008). Główny nacisk położony jest na trudności występujące "tu i teraz" - w bieżącym życiu pacjenta.

Według terapeutów stosujących tę metodę „myśli odgrywają bardzo ważną rolę w podtrzymywaniu dysfunkcjonalnych nastrojów i zachowań niezależnie od ich źródła (Padesky C, Greenberger, 2004). Terapeuci poznawczy odnoszą się, zatem do przekonań, automatycznych myśli, założeń wpływających na sposób widzenia świata. W miejsce starych przekonań wprowadza się nowe, które nie powodują skutków negatywnych (Jasiński M. za Eblis, 1962; Liotti, 1986)

Coraz częściej wykorzystuje się ją do leczenia zaburzeń odżywiania (anoreksji i bulimii), w zaburzeniach osobowości. Duże sukcesy terapia odnosi we wspieraniu osób przy rzucaniu palenia, walce z nadużywaniem alkoholu oraz narkotyków.

Przyczyną nałogu jest mentalne uzależnienie od bodźca lub grupy bodźców. W odróżnieniu jednak od uzależnienia, będącego jedynie składową, w nałogu mamy do czynienia ze świadomym działaniem niezależnie od racjonalności naszego postępowania.

Uzależnienie od alkoholu według terapii behawioralnej jest uważane za nawyk i niewłaściwy sposób radzenia sobie ze stresem (Grzesiuk, 2006). Wykorzystuje się terapię opartą na awersyjnym warunkowaniu oraz trening umiejętności społecznych (Monti i in.,1989; za Grzesiuk,2006). W pierwszym przypadku chodzi o zmniejszenie pozytywnego wzmocnienia płynącego z picia alkoholu poprzez skojarzenie go z jakimś nieprzyjemnym obrazem. Trening umiejętności społecznych jest natomiast nakierowany na wykształcenie umiejętności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami, w których dotychczas pacjent sięgał po używki. Doświadczenie przykrych emocji, konflikty interpersonalne, presja społeczna są głównym powodem sięgania po używki, ale także nawrotu ich stosowania. Dlatego terapia skupia się na wykształceniu alternatywnego zachowania w sytuacjach, w których dotychczas jedynym wyjściem były substancje psychoaktywne.

W terapii uzależnienia od narkotyków wykorzystuje się terapię poznawczą Becka (Beck i in 1992, za Grzesiuk,2006), w której pacjent identyfikuje oraz testuje specyficzne przekonania związane z zażywaniem narkotyku. Jej celem jest przezwyciężenie pragnienia zaspokojenia potrzeby picia poprzez zrozumienie i podważanie specyficznego przekonania leżącego u jego podstaw.

Terapia poznawczo – behawioralna jest także skuteczna przy leczeniu nałogowego palenia. Każdy palacz wielokrotnie próbował poradzić sobie z odstawieniem papierosów, co jak wiadomo nie jest to takie proste. Istnieją jednak sposoby usystematyzowanej pracy walki z nałogiem. Poznanie leżących u podstaw palenia przekonań dużo skuteczniej pozwala pozbyć się potrzeby palenia i jest dla wielu osób niezbędne.

Centrum prowadzi konsultacje diagnostyczne osób dotkniętych problemami nadużywania substancji psychoaktywnych oraz oferuje wsparcie w zakresie radzenia sobie ze stresującymi sytuacjami życia osobistego i zawodowego. Badania dotyczące skuteczności terapii behawioralnych i poznawczych dowodzą, że nurt terapii behawioralno-poznawczych jest szczególnie skuteczny w leczeniu (za http://www.pttpb.pl/):

• Lęku i napadów paniki
• Fobii (w tym fobii społecznych, agorafobii)
• Depresji
• Zaburzenia obsesyjno - kompulsyjnego (natręctw)
• Zaburzeń odżywiania
• Problemów seksualnych i małżeńskich
• Problemów występujących u dzieci i młodzieży
• Przewlekłego bólu, przewlekłego zmęczenia
• Zaburzeń zachowania i emocji np. tików
• Złości
• Problemów z narkotykami i alkoholem
• Schizofrenii i psychoz
• Zaburzeń rozwojowych
• Zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
• Zespołu stresu pourazowego
• Zaburzeń snu


Bibliografia:
Padesky C, Greenberger (2004). Umysł ponad nastrojem. Zmień nastrój poprzez zmianę sposobu myślenia. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Padesky C, Greenberger (2004). Umysł ponad nastrojem. Podręcznik terapeuty. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Popiel A. Ekspert w swoich sprawach, czyli terapia poznawczo-behawioralna, [w] „Charaktery. Psychologia dziś” Zeszyt 1/2008, str. 47-49

Jasiński Marek.
hal.psych.uw.edu.pl/2006zalaczniki/Zagadnienia%20terapii%20behawioralnej.ppt

http://www.pttpb.pl/
Polskie Towarzystwo Terapii Behawioralnej i Poznawczej im prof. Zdzisława Bizonia

serwis